Cosaint Dóiteáin Éighníomhach

Déanann cosaint éighníomhach dóiteáin iarracht scaipeadh dóiteáin a choinneáil faoi smacht nó a mhoilliú trí bhallaí, urláir agus doirse atá dó-obach a úsáid.

Seo réamhrá Bhriogáid Dóiteáin Bhaile Átha Cliath ar chuid de na príomhghnéithe de chosaint éighníomhach dóiteáin bunaithe ar dhoiciméid threorach theicniúil na Rialachán Foirgníochta.

Urrannú Dóiteáin

Is éard is urrannú dóiteáin ann ná scaradh urrann laistigh d’fhoirgneamh trí úsáid as ballaí agus doirse atá sábháilte ó thaobh dóiteáin de. Is cuid ríthábhachtach d’aon dearadh sábháilteachta ó dhóiteán é agus áirítear leis na buntáistí a bhaineann leis:

1. Cosc a chur ar leathadh tapa tine, a d’fhéadfadh áitritheoirí a ghabháil i bhfoirgneamh.
2. Laghdú ar an seans go bhfásfaidh tine agus go gcruthóidh sí contúirt do chónaitheoirí, do sheirbhísí dóiteáin agus do dhaoine i gcomharsanacht an fhoirgnimh.
3. Teorainn a chur le damáiste a dhéantar d’fhoirgneamh agus dá bhfuil ann de bharr tine.

A bhFuil Ráite sa Reachtaíocht

Sainmhíníonn Doiciméad Treorach Teicniúla B de chuid an Rialtais maidir le Sábháilteacht ó Dhóiteán urrann dóiteáin mar: "foirgneamh nó cuid d’fhoirgneamh, ina bhfuil seomra, spás nó stór amháin nó níos mó, atá tógtha chun scaipeadh dóiteáin chuig cuid eile den fhoirgneamh céanna, nó foirgneamh tadhlach, nó uathu, a chosc".

Mínítear freisin go n-úsáidtear ballaí agus urláir dhó-obacha chun urrann dóiteáin amháin a scaradh ó urrann dóiteáin eile.

Braithfidh an méid foroinnte ba chóir a sholáthar trí urrannú dóiteáin ar cheithre rud:

1. Úsáid an fhoirgnimh.
2. Ualach dóiteáin an fhoirgnimh.
3. Airde an fhoirgnimh.
4. Infhaighteacht córais spréite.

Riachtanais maidir le hUrrannú Dóiteáin

Seo a leanas achoimre ghearr ar na ceanglais atá leagtha amach i nDoiciméad Treorach Teicniúla B maidir le Sábháilteacht ó Dhóiteán.

Cathain is ceart Ballaí agus Urláir Urrainne a Úsáid

• Ba chóir balla atá coiteann do dhá fhoirgneamh nó níos mó a thógáil mar bhalla urrainne.
• Ba chóir iad a úsáid chun codanna d’fhoirgneamh a úsáidtear chun críocha nó tionóntachtaí éagsúla a dheighilt.
• Ba chóir iad a úsáid freisin chun limistéir a bhfuil riosca speisialta dóiteáin iontu a dheighilt ó chodanna eile d’fhoirgneamh.
• Ní mór dóibh bacainn iomlán a chruthú idir na hurranna a scarann ​​siad agus an dó-obacht chuí a bheith acu agus a bheith tógtha i gcomhréir leis na treoirlínte Éireannacha/Eorpacha ábhartha.

Ballaí Urrainne

• Ba chóir go mbeadh ballaí atá idir dhá fhoirgneamh nó níos mó ag rith feadh airde iomlán an fhoirgnimh i bplána ingearach leanúnach agus ba chóir iad a thógáil as ábhair neamh-indóite.
• Ba chóir go leanfadh ballaí urrainne suas go dtí leibhéal an dín agus gan stopadh ag airde na síleála.

Urláir Urrainne

• Ní gá go mbeadh an t-urlár is ísle i bhfoirgneamh ina urlár urrainne.
• I bhfoirgneamh atá 10 méadar nó níos mó, ní mór go mbeadh dó-obacht 60 nóiméad ar a laghad ag urlár urrainne agus ba chóir é a thógáil as ábhar neamh-indóite.
• I bhfoirgneamh ina bhfuil urláir adhmaid cheana féin, is féidir dó-obacht an urláir a mhéadú trí shraitheanna frithsheasmhacha dóiteáin a chur faoin gclúdach urláir atá ann cheana féin nó trí na bearnaí idir dromchla an urláir agus an tsíleáil thíos a líonadh le hábhar oiriúnach.

Oscailtí Idir Urranna

Ba cheart oscailtí i mballaí deighilte atá idir dhá fhoirgneamh nó níos mó a theorannú do na nithe seo a leanas:

1. Doras atá riachtanach chun bealach éalaithe a sholáthar i gcás dóiteáin agus a bhfuil an dó-obacht chéanna aige agus atá ag teastáil don bhalla agus atá feistithe i gcomhréir le forálacha Aguisín B de Dhoiciméad Treorach Teicniúla B.
2. Pasáiste píopaí a chomhlíonann forálacha Alt 3.4 den Doiciméad Treorach Teicniúla

Ba cheart oscailtí i mballaí nó urláir urrainne de chineálacha eile a theorannú do na cinn seo a leanas:

1. Doirse a bhfuil an dó-obacht chuí acu agus atá feistithe i gcomhréir le forálacha Aguisín B den Doiciméad Treorach Teicniúla.
2. Pasáiste píopaí, duchtanna aerála, simléir, duchtanna aerála fearas nó duchtanna a chuimsíonn píopa simléir amháin nó níos mó a chomhlíonann na forálacha a leagtar amach in alt 3.4 den Doiciméad Treorach Teicniúla.
3. Siúit bhruscair atá déanta as struchtúr neamh-indóite.
4. Seaftaí cosanta a chomhlíonann na forálacha ábhartha.
5. Aitriamaí atá deartha de réir BS 5588 Cuid 7 ”Fire precautions in the design, construction and use of buildings. Code of practice for the incorporation of atria in buildings”.

Doirse dóiteáin

Is é feidhm dorais dóiteáin bealaí éalaithe agus ábhar agus struchtúr foirgnimh a chosaint. Déanann siad é seo trí scaipeadh deataigh agus tine a theorannú.

Nuair a shonraítear doras dóiteáin, is é atá i gceist leis an struchtúr iomlán an dorais. Áirítear leis seo

• Comhlaí.
• Frámaí dorais.
• Insí.
• Laistí.
• Dúntóirí.
• Stiallacha borrthacha.
• Séalaí deataigh.

Ní mór do struchtúr iomlán an dorais dóiteáin cloí le caighdeáin na hÉireann agus na hEorpa.

Déantar doirse dóiteáin a rátáil bunaithe ar a gcumas cur i gcoinne lasracha agus gás te. Baineann an rátáil leis an bhfad ama ina bhfanann an doras iomlán. Mar shampla, comhlíonann doras le E30 nó FD30 na ceanglais ar feadh 30 nóiméad agus de ghnáth bíonn stiallacha borrthacha feistithe air.

I gcás ina bhfuil rátáil “S” forordaithe freisin do struchtúr dorais, amhail FD30S, ciallaíonn sé seo go gcaithfear séalaí deataigh a fheistiú ar an doras. Is gnách go mbíonn séalaí deataigh borrthacha feistithe ar dhoirse. Gheobhaidh tú tuilleadh eolas mionsonraithe faoi riachtanais dorais dóiteáin in Aguisín B den Doiciméad Treorach Teicniúla.

Dó-obacht

Is tomhas ar chumas eilimint tógála seasamh in aghaidh éifeachtaí dóiteáin ar bhealach amháin nó níos mó í dó-obacht. D’fhéadfadh an méid seo a bheith san áireamh:

• Seasmhacht in aghaidh titime nó a chumas acmhainn ualaigh a choinneáil.
• Seasmhacht in aghaidh treá tine nó a chumas sláine na heiliminte a choinneáil. Baineann sé seo le heilimintí foirgnimh lena scartar dóiteáin.
• Seasmhacht in aghaidh aistriú teasa iomarcaigh nó a chumas insliú a sholáthar ó theocht ard. Baineann sé seo freisin le heilimintí deighilte dóiteáin i bhfoirgneamh.

De ghnáth, déantar cur síos ar chumas eiliminte i dtaca le tréimhse ama. Mar shampla, is féidir go mbeadh dó-obacht 30 nóiméad, dó-obacht 60 nóiméad agus mar sin de ag ábhar éigin.

Fachtóirí a mbíonn tionchar acu ar dhó-obacht

Bíonn tionchar ag roinnt fachtóirí ar dhó-obacht foirgnimh, lena n-áirítear:

• Déine dóiteáin.
• Airde nó doimhneacht foirgnimh.
• Áitíocht foirgnimh.
• Idirghabháil ó chomhraiceoirí dóiteáin.

Tréimhsí Dó-obachta

Tá na tréimhsí íosta dó-obachta leagtha amach in Aguisín A agus B de Dhoiciméad Treorach Teicniúla B. Mar sin féin, tá tréimhsí dó-obachta faoi réir ceadú rialachán foirgníochta mar a dheonaítear tríd an bpróiseas iarratais ar dheimhniú sábháilteachta ó dhóiteán. Is féidir go bhforchuirfidh an t-údarás rialaithe foirgníochta caighdeán níos airde maidir le rátáil dó-obachta ná iad siúd a mholtar sa doiciméad treorach teicniúla.

D’fhéadfadh smacht reachtach a bheith ag páirtithe leasmhara eile ar áitribh áirithe agus d’fhéadfadh go mbeadh gá ar dhuine dul i gcomhairle leo sula ndéantar aon oibreacha. Braithfidh sé seo ar úsáid na n-áitreabh. I measc na bpáirtithe leasmhara féideartha tá:

• FSS.
• An Roinn Sláinte Comhshaoil ​​den údarás áitiúil ábhartha.
• An tOifigeach Ceadúnúcháin Peitriliam laistigh de Bhriogáid Dóiteáin Bhaile Átha Cliath.
• Árachóirí maoine.
• Údaráis atá freagrach as nithe ar nós ceadúnais deochanna meisciúla, ceadúnais damhsa poiblí, ceadúnais cearrbhachais agus crannchuir, Briogáid Dóiteáin Bhaile Átha Cliath san áireamh.
• Roinn caomhantais an údaráis áitiúil ábhartha.

Dó-obacht a Chur i bhFeidhm

Is píosa tógála é ‘eilimint struchtúir’ a chomhlíonann feidhm thábhachtach de ghnáth laistigh d’fhoirgneamh, mar shampla balla ualachiompartha, síleáil, balla scartha, nó urlár.

Nuair a dhéantar ceanglas nó moladh go ndéanfar ‘eilimint struchtúir’ atá ann cheana féin a dhéanamh dó-obach ba cheart na hábhair a chur i bhfeidhm ar thaobh ‘riosca’ an bhalla, an urláir nó na síleála. Mar shampla, má tá cistin le scaradh ón lóistín tadhlach, ba chóir na hábhair atá dó-obach a chur ar thaobh na cistine den bhalla. Mar an gcéanna, más mian linn cófra faoin staighre a dhéanamh dó-obach, ba chóir taobh istigh an chófra a líneáil le hábhair atá dó-obach.

I gcás ina dtéann píopaí nó seirbhísí eile trí struchtúr atá dó-obach, tá sé ríthábhachtach a chinntiú go bhfuil na bearnaí go léir séalaithe le hábhar atá dó-obach, amhail plástar. Cuidíonn sé seo le cosc ​​a chur ar thine, deatach agus táirgí dócháin eile dul isteach i seomraí nó foirgnimh in aice láimhe.

Is féidir dó-obacht a choinneáil trí oscailtí píopaí a shéalú le rudaí cosúil le coiléir píopaí agus séalaithe borrthacha.

Ballaí agus Doirse Dó-obacha

Ní mór do bhallaí a bhfuil gá leo a bheith dó-obach síneadh ón fíor-urlár go dtí an fhíorshíleáil agus gan aon oscailtí a bheith iontu.

I measc na n-ábhar oiriúnacha do na ballaí seo bheadh brící, blocobair nó obair stoda, agus críochdheighilt le plástair stroighne 12.5mm ar tiús. Nó, d’fhéadfaí plástarchlár atá dó-obach a úsáid ar gach aghaidh den obair stoda le hailt téipeáilte, líonta agus bailchríoch plástair orthu chun cinn tairní nó scriú nochta agus ábhar ailt a chlúdach.

I gcás doirse atá dó-obach, ní mór duit a chinntiú:

• Ba chóir an doras agus a fhráma a fheistiú mar aonad iomlán amháin agus tástáil a dhéanamh orthu de réir BS 476: Codanna 22 agus 31 nó IS EN 1634 Codanna 1 agus 3.
• Más gá, is féidir stiall bhorrthach agus séala fuardheataigh a fheistiú ar na ceithre thaobh den doras nó den fhráma. Ba cheart cloí le treoirlínte monaróirí doirse dóiteáin maidir leis na bearnaí uasta ach, i gcás ina bhfuil séalaí deataigh feistithe, níor cheart go mbeadh an bhearna ag bun an dorais níos mó ná 3mm.
• Ba chóir go mbeadh daingneáin agus crua-earraí an dorais dó-obach agus ba chóir go mbeadh an gléas dúnta dorais i gcomhréir le CÉ EN 1154.

Urláir agus Uasteorainneacha Dó-obacha

Is féidir urláir agus síleálacha a dhéanamh dó-obach trí ábhair atá dó-obach a chur ar thaobh íochtair na síleála nó ar an urlár lastuas. I measc na n-ábhar a chuirfear ar an tsíleáil is féidir clár plástair 12.5mm ar a laghad a úsáid, agus na hailt téipeáilte, líonta agus clúdaithe le bailchríoch plástair. Nó is féidir plástarchlár 9.5mm ar a laghad le bailchríoch plástair gipsim éadroim 10mm ar a laghad a úsáid.

Is minic a roghnaítear modh malartach dó-obachta nuair a bhíonn síleáil lata ornáidigh agus plástair atá ann cheana le cothabháil. Chun go mbeadh sé seo éifeachtach, tá sé riachtanach gur plástar 15-22mm ar adhmad stríocach nó ar lata giolcaigh an tsíleáil atá ann cheana féin. Caithfidh sé a bheith i riocht maith freisin.

Chun cabhrú le foinsí adhainte a chosc ó dhul isteach sa limistéar idir an tsíleáil agus an t-urlár lastuas, ba chóir cláir a chur ar an urlár. Ba chóir gur clár crua caighdeánach 3.2mm Cineál S é seo de réir CÉ EN 13501 Cuid 1 - nó sraithadhmad 4mm - greamaithe le tairní ag láir nach mó ná 150mm ar líne na n-alt. Ba chóir go mbeadh na hailt ag teacht le líne na ngiarsaí.

Nó is féidir ábhar oiriúnach atá dó-obach a chur faoi na cláir urláir in ionad an chláir chrua a thuairiscítear thuas.

Úsáid Gloinithe

Féadfar gloine a ionchorprú i mballaí agus i ndoirse ar choinníoll go gcomhlíonann an tógáil BS476 Cuid 22. Ní féidir aon leibhéal ar leith de dhó-obacht a chreidiúnú do ghloine a chuirtear ar fáil ina haonar, mar sin ní mór machnamh a dhéanamh ar an bhfoirgníocht ina hiomláine chun a leibhéal obachta a chinneadh.

Féadfar gloine a ionchorprú i mballaí agus i ndoirse ar choinníoll go gcomhlíonann an tógáil BS476 Cuid 22. Ní féidir aon leibhéal ar leith de dhó-obacht a chreidiúnú do ghloine a chuirtear ar fáil ina haonar, mar sin ní mór machnamh a dhéanamh ar an bhfoirgníocht ina hiomláine chun a leibhéal obachta a chinneadh.

Déantar gloine atá dó-obach a chatagóiriú mar 'inslitheach' nó 'neamh-inslitheach'. Cuireann Tábla A4 de Dhoiciméad Treorach Teicniúla B teorainn le húsáid gloinithe ‘neamh-inslithe’ in áiteanna áirithe.

Acmhainní Breise

Níl sna modhanna thuas ach roinnt samplaí de bhealaí éifeachtacha chun leibhéal dó-obachta a bhaint amach i d’fhoirgnimh. Tá go leor bealaí eile ann chun caighdeán comhchosúil a bhaint amach.

Le haghaidh tuilleadh eolais, féach ar na hacmhainní thíos le haghaidh treoir níos mionsonraithe agus roghanna níos fairsinge chun Cosaint Dóiteáin Éighníomhach a chur i bhfeidhm i d’fhoirgnimh:

An Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta

• Doiciméad Treorach Teicniúla B – Sábháilteacht ó Dhóiteán.
• Bainistíocht Sábháilteachta ó Dhóiteán in Áiteanna Tionóil.
• Sábháilteacht ó Dhóiteán in Árasáin.
• Sábháilteacht ó Dhóiteán i dTeaghlaigh Ghaeltachta.
• Sábháilteacht ó Dhóiteán i Réamhscoileanna.
• Réamhchúraimí Dóiteáin in Óstáin, Tithe Aíochta agus Áitribh Chomhchosúla atá ann cheana féin.
• Sábháilteacht ó Dhóiteán i Lóistín Aíonna.
• Sábháilteacht ó Dhóiteán in Óstáin.
• Sábháilteacht ó Dhóiteán i dTithe Altranais.

An tÚdarás um Chaighdeáin Náisiúnta na hÉireann

• CÉ EN 1364-1:2015: Tástálacha Dó-obachta do Dhúile Neamh-ualachiompartha Cuid 1: Ballaí.
• C.É. EN 13501-2:2016: Aicmiú dóiteáin táirgí foirgníochta agus eilimintí foirgníochta cuid 2: Aicmiú trí úsáid as sonraí ó thástálacha dó-obachta, gan seirbhísí aeraithe san áireamh.
• CÉ EN 1634-1:2014: Tástálacha dó-obachta agus rialaithe deataigh do struchtúir doirse, comhlaí agus fuinneoga in-oscailte agus eilimintí crua-earraí foirgnimh - Cuid 1: Tástáil dó-obachta do dhoirse agus do struchtúir comhlaí agus d’fhuinneoga in-oscailte.
• CÉ EN 1634-2:2008: Tástálacha dó-obachta agus rialaithe deataigh do struchtúir doirse, comhlaí agus fuinneoga in-oscailte agus eilimintí crua-earraí foirgnimh - Cuid 2: Tástáil tréithrithe dó-obachta do ghnéithe crua-earraí foirgnimh.
• CÉ EN 1634-3:2004: Tástálacha dó-obachta agus rialaithe deataigh do struchtúir doirse, comhlaí agus fuinneoga in-oscailte agus eilimintí crua-earraí foirgnimh - Cuid 3: Tástáil rialaithe deataigh do struchtúir dorais agus comhlaí.

Institiúid um Chaighdeáin na Breataine

• BS 476: Part 20 Method for Determination of the Fire Resistance of Elements of Construction (general principles).
• BS 476: Part 21: Methods For Determination of the Fire Resistance of Load Bearing Elements of Construction.
• BS 476: Part 22: Methods For Determination of the Fire Resistance of Non-Load Bearing Elements of Construction.
• BS 476: Part 23 Methods for Determination of The Contribution of Components To the Fire Resistance of a Structure.
• BS 9999 Code of practice for fire safety in the design, management and use of buildings.
• BS 9991: Fire safety in the design, management and use of residential buildings. Code of practice.
• BS 13501: Part 1 +A1: Classification using data from reaction to fire tests.
• BS 8214 Code of Practice for fire doors with non metallic leaves.
• PD 6512: Part 3: Guide to The Performance of Glass.

Déan teagmháil le Briogáid Dóiteáin Bhaile Átha Cliath

Má theastaíonn comhairle uait nó má tá imní ort faoi ghnéithe sábháilteachta ó dhóiteán d’fhoirgnimh, amhail doirse dóiteáin, córais aláraim nó bealaí éalaithe, déan teagmháil lenár nOifigeach Dualgais um Chosc Dóiteán trí úsáid a bhaint as na sonraí thíos.